Sam Altman: zwolniony, przywrócony, niekwestionowany

The New Yorker opublikował w tym tygodniu szczegółowy materiał poświęcony Samowi Altmanowi, jego rządom w OpenAI oraz kulisy jednego z najbardziej spektakularnych powrotów w historii branży tech.

Zwolnienie, które trwało kilka dni

W listopadzie 2023 roku zarząd OpenAI wyrzucił Altmana bez ostrzeżenia, podając lakoniczne uzasadnienie o braku szczerości wobec rady. Decyzja wywołała lawinę — pracownicy masowo grozili odejściem, Microsoft naciskał na natychmiastowe rozwiązanie kryzysu, a inwestorzy bili na alarm. Cztery dni po zwolnieniu Altman wrócił na fotel CEO, a większość członków zarządu, którzy głosowali za jego usunięciem, straciła swoje miejsca.

To był precedens: CEO dużej firmy technologicznej odwrócił decyzję własnego zarządu w ciągu jednego weekendu.

Czy OpenAI to jeszcze organizacja non-profit?

Po powrocie Altman nie wrócił do poprzedniego układu sił — przebudował go od podstaw. OpenAI przekształca się ze struktury non-profit z nadzorującą radą w typową korporację nastawioną na zysk. Nowy zarząd jest znacznie bardziej przyjazny Altmanowi niż poprzedni.

Reporterzy The New Yorker dotarli do rozmówców wewnątrz firmy, którzy opisują organizację jako coraz bardziej scentralizowaną wokół jednej osoby. Dawna misja — bezpieczne budowanie AGI dla dobra ludzkości — zderza się z presją na wzrost przychodów, który OpenAI musi wykręcać, żeby uzasadnić wycenę przekraczającą 300 miliardów dolarów.

Ilya Sutskever, współzałożyciel i jeden z architektów głosowania za zwolnieniem Altmana, odszedł z firmy w 2024 roku i założył własny projekt — Safe Superintelligence. Jan Leike, szef zespołu ds. bezpieczeństwa, również złożył rezygnację, publicznie krytykując kierunek, w którym zmierza OpenAI.

Altman buduje imperium

Przy okazji reportażu wychodzą szczegóły, które wcześniej były jedynie plotkami. Altman negocjuje ogromne pakiety udziałów — coś, czego przez lata formalnie nie posiadał ze względu na status non-profit organizacji. Rozmowy o jego wynagrodzeniu i udziałach trwały równolegle do negocjacji z inwestorami w rundach wyceniających firmę na kolejne dziesiątki miliardów.

Altman jest też twarzą projektu Stargate — infrastrukturalnego przedsięwzięcia wartego 500 miliardów dolarów, ogłoszonego na początku 2025 roku przy udziale Donalda Trumpa. OpenAI współpracuje przy tym z SoftBankiem i Oracle, budując centra danych, które mają zapewnić obliczeniową przewagę nad konkurencją.

Czy wewnętrzny chaos osłabi OpenAI?

Odpowiedź nie jest oczywista. Z jednej strony firma traci kolejnych badaczy zajmujących się bezpieczeństwem i alignment — ludzi, którzy budowali jej reputację jako organizacji myślącej o ryzykach AI poważniej niż reszta branży. Z drugiej strony ChatGPT ma ponad 400 milionów aktywnych użytkowników tygodniowo, a przychody firmy rosną szybciej niż koszty.

Anthropicowi, który powstał częściowo jako reakcja na kulturę OpenAI, nie udało się przejąć pozycji lidera rynku mimo technicznie silnych modeli. Google DeepMind i Meta AI gonią, ale żaden z tych graczy nie ma takiej rozpoznawalności konsumenckiej.

Branżowi obserwatorzy zwracają uwagę na pewien paradoks: firma, której misją było unikanie koncentracji władzy nad superinteligencją, coraz bardziej koncentruje władzę w rękach jednego człowieka.

The New Yorker nie opublikował jeszcze pełnego tekstu reportażu online — na razie dostępne są fragmenty i streszczenia cytowane przez inne media, w tym The Verge.