Chińskie modele open source gonią OpenAI - USA rozważa sankcje

Moonshot AI, Alibaba i Z.ai wypuściły w ciągu ostatnich tygodni trzy otwarte modele AI, które według niezależnych benchmarków wykręcają wyniki porównywalne z najlepszymi modelami OpenAI i Anthropic - i Waszyngton natychmiast to zauważył.

Z.ai odpalił GLM 5.2 w czerwcu, Moonshot AI wrzucił Kimi K3 w połowie lipca, a Alibaba udostępnił Qwen 3.8 w tym tygodniu. Wszystkie trzy są zoptymalizowane pod agentyczne zadania kodowania, co akurat jest najgorętszym zastosowaniem AI tego roku. K3 jest powszechnie uznawany za najmocniejszy z trójki.

Biały Dom mówi o kradzieży

Michael Kratsios, dyrektor White House Office of Science & Technology Policy, ogłosił w środę, że administracja Trumpa posiada informacje wskazujące, iż Moonshot AI użył modelu Fable firmy Anthropic do trenowania K3. Nazwał to “kradzieżą zastrzeżonej amerykańskiej technologii” i “nieakceptowalnym działaniem”. Moonshot AI nie skomentował sprawy.

David Sacks, doradca ds. AI prezydenta Trumpa, wcześniej określił wyniki K3 jako “niepokojące”. Sekretarz handlu Scott Bessent zasugerował, że USA mogą nałożyć sankcje na chińskie firmy AI. To eskalacja - jeszcze kilka miesięcy temu rozmowy były znacznie spokojniejsze.

Czy historia z DeepSeek się powtarza?

W styczniu 2025 roku DeepSeek R1 udowodnił, że modele open source mogą konkurować z gigantami bez miliardów dolarów wydanych na infrastrukturę obliczeniową. Obecna fala chińskich modeli powtarza ten schemat - tyle że teraz reakcja Waszyngtonu jest ostrzejsza, a modele zachodnie są bardziej zamknięte niż rok temu.

Anthropic przez miesiące udostępniał swój model Mythos tylko zatwierdzonym partnerom, tłumacząc to zbyt wysokimi możliwościami hakerskimi. Kiedy w końcu go upublicznił, Biały Dom odpowiedział kontrolami eksportowymi, przez co Mythos i mniej zaawansowany Fable 5 tymczasowo zniknęły z sieci. OpenAI z kolei opóźnił premierę GPT 5.6 po bezpośredniej prośbie ze strony administracji.

Otwartość jako strategia biznesowa

Chińskie laboratoria mają konkretne powody, żeby stawiać na open source. Będąc mniejszymi graczami, przyciągają użytkowników, partnerów i medialny rozgłos właśnie przez darmowy dostęp. Nie wchodzą też w bezpośrednią konfrontację z OpenAI, Anthropic czy Google, które dysponują znacznie głębszymi kieszeniami.

Ktokolwiek ma wystarczająco dobre środowisko obliczeniowe, może dziś pobrać chiński model open-weight, odpalić go lokalnie i dodać własne modyfikacje. To stopień swobody, którego ani OpenAI, ani Anthropic nie oferują.

Wcześniej w tym roku pojawiły się pogłoski, że Alibaba rozważa przejście na model zamknięty - żeby zmierzyć się z zachodnimi gigantami na ich własnym terenie. Na razie pozostały tylko plotkami, a Qwen 3.8 trafił do sieci jako open-weight.

Co dostają użytkownicy tych modeli?

Trzeba przyznać, że lista wspólnych cech nowej trójki jest konkretna:

• Niezależne benchmarki pokazują wyniki bliskie poziomowi GPT-5.6 i Claude Fable 5
• Optymalizacja pod agentic coding - modele dobrze radzą sobie z długimi zadaniami programistycznymi bez nadzoru
• Open weights - możliwość pobrania, uruchomienia i modyfikacji lokalnie
• Brak ograniczeń eksportowych po stronie chińskiej (przynajmniej na razie)

Zachód zamknął się bardziej, Chiny otworzyły się bardziej - i ta rozbieżność rośnie szybciej niż jeszcze sześć miesięcy temu. Czy sankcje, które sugeruje Bessent, faktycznie zatrzymają transfer technologii w obie strony?