OpenAI lobbuje za własną bezkarnością w Illinois

OpenAI oficjalnie poparło projekt ustawy w stanie Illinois, który ograniczałby możliwość pozywania firm AI — nawet gdy ich produkty doprowadzą do masowych zgonów lub katastrof finansowych.

Ustawa, która zdjęłaby z firm AI najpoważniejsze ryzyki prawne

Illinois Senate Bill 1982 wprowadza pojęcie „critical harm” — obejmujące śmierć lub poważne obrażenia wielu osób oraz systemowe załamanie finansowe. Zamiast standardowej odpowiedzialności cywilnej, ustawa proponuje specjalny, mocno ograniczony tryb dochodzenia roszczeń właśnie w tych najtrudniejszych przypadkach. Innymi słowy: im poważniejsza szkoda, tym trudniej będzie pozwać producenta modelu.

Przedstawiciel OpenAI zeznawał przed komisją stanowego senatu Illinois, wprost rekomendując przyjęcie przepisów. To nie był lobbing przez pośredników — firma wyszła z twarzą.

Czy to precedens dla całych Stanów?

Illinois to nie jakiś zapomniany rynek. To trzeci co do wielkości stan USA, siedziba wielu instytucji finansowych i firm ubezpieczeniowych. Ustawa, która przejdzie tutaj, może stać się wzorcem dla innych stanów szukających „przyjaznego” podejścia do regulowania AI.

Branża technologiczna od miesięcy wywiera presję na ustawodawców, by nie stosowali wobec modeli AI standardów odpowiedzialności produktowej znanych z farmacji czy motoryzacji. Producent samochodu odpowiada, gdy hamulce zawiodą. OpenAI najwyraźniej woli działać w innym reżimie prawnym.

Warto zestawić to z tym, co Sam Altman publicznie deklaruje o bezpieczeństwie AI. Firma jednocześnie przekonuje, że traktuje ryzyko systemowe śmiertelnie poważnie, i lobbuje za ustawami, które utrudniają pociągnięcie jej do odpowiedzialności, gdy to ryzyko się zmaterializuje.

Mechanizm ustawy: jak to działa w praktyce

Projekt nie eliminuje całkowicie możliwości pozwania firmy AI. Zamiast tego:

• Tworzy odrębną ścieżkę prawną dla przypadków „critical harm”
• Wymaga od poszkodowanych udowodnienia wyższego progu winy (prawdopodobnie rażące niedbalstwo zamiast zwykłej negligence)
• Ogranicza zakres podmiotów uprawnionych do wnoszenia pozwów zbiorowych

Szczegóły techniczne brzmią nudno. Efekt jest prosty: ochrona prawna dla ofiar staje się droższa i trudniejsza do wyegzekwowania.

Kto jeszcze popiera takie podejście?

OpenAI nie jest tu osamotnione. Podobne stanowisko zajmują Google i Meta, które od początku 2024 roku wydały łącznie ponad 40 milionów dolarów na lobbing federalny związany z regulacjami AI (dane z OpenSecrets). Anthropic oficjalnie nie zabrało głosu w sprawie Illinois, choć firma konsekwentnie opowiada się za „odpowiedzialnym” — czyli niezbyt agresywnym — podejściem regulacyjnym.

Po drugiej stronie stoją organizacje konsumenckie oraz część demokratycznych senatorów stanowych, którzy wskazują, że ustawa de facto tworzy specjalną strefę prawną dla jednej branży.

Czy „critical harm” to realne ryzyko dziś?

Można się śmiać, że lobbowanie przeciwko odpowiedzialności za masowe zgony brzmi jak scenariusz z science fiction. Ale to nie jest akademicka dyskusja — to konkretna ustawa w konkretnym stanie, złożona w 2025 roku, gdy modele AI są już wdrożone w systemach ochrony zdrowia, infrastruktury krytycznej i automatycznych decyzji kredytowych.

Najnowszy raport RAND z marca 2025 roku wskazuje, że systemy AI zarządzające sieciami energetycznymi w USA obsługują już ponad 12% krajowej dystrybucji energii. Błąd modelu w takim kontekście to nie abstrakcja.

Projekt ustawy Illinois SB 1982 czeka na głosowanie pełnego senatu stanowego — termin nie został jeszcze wyznaczony.”, “coverImageAlt”: “Ilustracja przedstawiająca budynek sądu z logo OpenAI i symbol tarczy ochronnej