Kongres USA boi się AI. Padło słowo 'zniszczenie'

Członkowie Kongresu USA podczas okrągłego stołu pod tytułem „Sztuczna Inteligencja i Amerykańska Potęga” głośno przyznali się do strachu przed tym, co AI może zrobić z gospodarką, bezpieczeństwem i społeczeństwem — i nie owijali w bawełnę, używając wprost słowa „zniszczenie”.

Politycy przy jednym stole z akademikami i szefami firm

Format spotkania był nieprzypadkowy. Okrągły stół zebrał trzy środowiska, które zazwyczaj rozmawiają obok siebie, nie ze sobą: ustawodawców, naukowców zajmujących się AI oraz przedstawicieli branży technologicznej. Kongresemani mieli okazję zadawać pytania bez pośrednictwa briefingów i press release’ów — bezpośrednio ludziom, którzy systemy AI budują albo badają ich skutki.

To rzadkość. Capitol Hill słynie z tego, że politycy podczas przesłuchań pytają Marka Zuckerberga, jak działa algorytm, bo sami nie bardzo wiedzą. Tym razem formuła była bliższa roboczej dyskusji niż politycznemu teatrowi.

Czy „angst” to już oficjalna pozycja Kongresu wobec AI?

Fast Company użyło słowa „angst” — czyli coś między niepokojem a egzystencjalnym lękiem — żeby opisać nastrój kongresmański. To nie przypadkowy dobór słów. Część uczestników mówiła wprost o scenariuszach, w których AI prowadzi do „zniszczenia” — bez sprecyzowania, czy chodzi o rynek pracy, infrastrukturę krytyczną, przewagę militarną USA nad Chinami, czy może o coś bardziej abstrakcyjnego.

Ten brak precyzji jest sam w sobie wymowny. Kongresemani boją się AI, ale nie zawsze potrafią jeszcze nazwać, czego dokładnie się boją. To utrudnia pisanie prawa — ciężko uregulować zagrożenie, którego kontury są rozmyte.

Dla porównania: kiedy Unia Europejska tworzyła EU AI Act, miała konkretne kategorie ryzyka i konkretne zakazy. Kongres USA wciąż jest na etapie, gdzie ktoś przy okrągłym stole mówi „zniszczenie” i wszyscy kiwają głowami.

USA reguluje AI wolniej niż buduje

Amerykańskie firmy — OpenAI, Anthropic, Google DeepMind, Meta — rozwijają modele w tempie, które sprawia, że każda próba regulacji goni uciekający pociąg. Tymczasem Kongres nie uchwalił do tej pory żadnej federalnej ustawy o AI. Istnieją executive orders, wytyczne NIST, projekty ustaw w komitetach — ale żadnego twardego prawa.

Rozmowy takie jak ten okrągły stół to sygnał, że przynajmniej część legislatorów traktuje temat poważnie i chce rozumieć materię, zanim zacznie ją regulować. Ale między rozumieniem a działaniem w Kongresie potrafi minąć kilka kadencji.

Dla branży technologicznej taki stan rzeczy jest wygodny — można budować bez twardych ograniczeń. Dla firm, które wolałyby jasne reguły gry zamiast regulacyjnej niepewności, już niekoniecznie.

Co konkretnie powiedział Kongres?

Fast Company nie podało nazwisk kongresmenów ani dokładnych cytatów — co jest istotną luką w relacji ze spotkania, które z definicji miało być miejscem szczerych rozmów. Brak nagrań i oficjalnych protokołów z okrągłych stołów to standard w Waszyngtonie, ale dla dziennikarzy i opinii publicznej oznacza, że muszą ufać streszczeniom.

Wiemy tyle: padło słowo „zniszczenie”, politycy wyrażali niepokój, a spotkanie miało temat geopolityczny — AI jako element amerykańskiej potęgi, co sugeruje, że dyskusja dotyczyła też wyścigu z Chinami, a nie tylko krajowych skutków automatyzacji.

Czy Kongres jest w stanie napisać prawo o AI, zanim będzie za późno?

To pytanie zadaje sobie nie tylko Waszyngton. Japonia, Wielka Brytania i kraje UE próbują różnych podejść — od twardych regulacji po tzw. regulatory sandboxes, gdzie firmy mogą testować AI pod nadzorem bez pełnej odpowiedzialności prawnej.

Kongres USA ma jeden specyficzny problem: jest podzielony w kwestii tego, czy regulacje AI to ochrona obywateli, czy hamowanie innowacji, które może kosztować Amerykę przewagę nad Chinami. Ten dylemat nie zniknie po jednym okrągłym stole.

Następne posiedzenie Senackiej Podkomisji ds. Prywatności, Technologii i Prawa zaplanowano na maj 2025 — i tam, w odróżnieniu od nieformalnego okrągłego stołu, będą już oficjalne zeznania i protokoły.”, “coverImageAlt”: “Ilustracja przedstawiająca salę konferencyjną z politykami i ekranami wyświetlającymi dane AI